Sartre’ın deyimiyle yazar, neyi yazacağını değil, nasıl yazacağını bilen insandır. Nasıl yazacağını bilme noktasına gelmek, yazarın anlam dünyasında arayışlarının sonucu olarak, hakikat yolculuğunda kazandığı tecrübelerden oluşur.

Okuma serüveninde yapılan bu yolculuk, yazarı gittikçe yazma eyleminin içine sürükleyecek, insanların içine bakacakları bir ayna tutmak için kaleme daha çok sarılacaktır. Çünkü yazar, yazma eyleminin tadını almıştır bir kere, artık öyle bir noktaya gelmiştir ki, okuma-yazma eyleminden uzaklaştığı an, acılar içerisinde kıvranacak, kendini boşlukta hissedecek, yeniden okuma-yazma eyleminin başlanması için “doğum sancıları” çekecektir.

En İyi Çalışma Ortamı

Peki, bir yazarı doğum sancısı çektirecek noktaya getirecek şey nedir? Yazar o noktaya gelme sürecinde nelerle karşılaşır? Bir yazarın odasında bulunan, yazara ilham veren en önemli eşyalar nelerdir?

Orhan Pamuk’un önsözünü yazdığı Yazarın Odası, dünyaca ünlü edebiyat eleştiri dergisi Paris Review’ı edebiyat klasiği haline getirmiş röportajların çevrilmesiyle oluşturulmuş. E. Hemingway, T.S. Eliot, Rebecca West, William Faulkner, Graham Greene, Truman Capote, Stephen King, G. G. Marquez gibi edebiyat dünyasının sesi, soluğu olmuş yazarların iç dünyalarında yaptıkları yolculuklarında, okuma serüveninden özel hayatına, yazma tutkunluğundan çalışma masasının düzenine, kendi çağdaşları hakkında düşündüklerinden yazarlık hayatında korkularına kadar pek çok sırrı ortaya çıkaracak nitelikte.

Marquez’in Güney Amerika edebiyatı konusunda döneme ışık tutuyor, Hemingway, bir yazarın çalışmalarıyla birlikte edebi bir ürününün oluşturma aşamasında, kozasını nelerle ördüğünü anlatırken, Faulkner, “bir yazar için en iyi çalışma ortamı nedir?” sorusunun cevabını uzun uzadıya anlatıyor.

Korku ve dehşet türünün zirve isimlerinden Stephen King’in, bir eş ve baba olarak portresi, hayranları için ilgi odağı oluşturacağı muhakkak. Rebecca West’in siyaset ve politika hakkında düşünceleri, tarih bilgisi, T.S. Eliot’un çağdaşları hakkında anlattığı anılar, okuru yazarın odasına götürüyor.

Noktalı Virgülün Ustası

Truman Capote’nin yazı dünyasında edindiği tecrübeleri de kitapta yer alıyor. Capote’nin Hemingway’i birinci sınıf paragraf kurucusu, Henry James’i noktalı virgül ustası olarak gördüğünü de “Yazarın Odası”ndan öğreniyoruz.

Yazarın Odası, yazarın sırlarla dolu gizli saklı bahçesini merak eden okuyucular için yazarın odasının kapısını açıyor. Bu kapıdan içeri adım atanlar, yazarın çekmesini açabilir, falanca kitabını yazarken hangi müziği dinlediğini, kitaplarındaki karakterleri nasıl keşfettiğini, filanca şair hakkında ne düşündüğünü öğrenebilir. Yazarın kitaplarından kendisine uzanan iç dünyasına yolculuk yapıp, daha iyi tanıma fırsatı elde edebilir. Yazarın odası, okurun kalbiyle sıcak, içten, samimi bir köprü kurmak için açılıyor.

Kitapta Neler Var?

Stephen King: “Elli yıl sonra kimin popüler olacağını bilemezsiniz. Ama yüzyıl sonra insanların kitaplarımdan hangisini okuyacağı konusunda bir tahmin yapmam gerekirse en başta “Mahşer ve Medyum”u koyarım. (…) Günde iki bin sözcük yazabiliyorum hatta bazen daha çok. Ama şimdi alt tarafı bin sözcük yazıyorum.”

Truman Capote: “IQ’mu kontrol ettirmek için beni güneyde bir psikiyatrik araştırma kliniğine gönderdiler, üstün zekâlı çıktım… Bütün sayıları toplama takıntım vardır, telefon numaraları toplandığı zaman sonuç, uğursuz bir rakam çıktığı için hiç telefonlaşmadığım insanlar var. Ama küllükte üç tane izmarit söndürmem. İki rahibeyle aynı uçağa binmem.”

Hemingway: “Silahlara Veda’yı bitirirken son bölümünü tekrar tekrar yazmıştım. Son sayfası bir türlü olmadı, 39 defa tekrar yazmam gerekti… Çello çalardım. Yeteneğim kesinlikle yoktu.

Yazarın Odası
Philip Gourevitch
Çeviren: Öznur Ayman
Timaş Yayınları, 302 s.

Yunus Emre Tozal

Milliyet Kitap, 30 Ekim 2009

•