Mazlum-Der’in Ankara’da düzenlediği Kürt Forumu’na sunduğu ‘Kürt Sorununa İslami Çözüm’ isimli tebliğinden dolayı 1,5 yıl, 1993’te çıkan bir yazısında 5816 sayılı kanuna muhalefet ettiği gerekçesiyle de 1 yıl hapse mahkûm edilen Mustafa İslamoğlu, insanın, kendi dâhili ya da kendi isteği/arzusu olmayan fıtrî bir değeriyle övünmesini,  bir tür “akıl ve baliğ olamama” durumu olarak gördüğünü ifade ediyor: “En basit ifadesiyle, kişi övünecekse, kendi kazanımlarıyla övünmeli diye düşünüyorum. Ama genel ifadesiyle “asabiyetçiliğin” bundan çok daha kötü bir boyutu var ki, o da hayat tasavvurunun merkezine, ırk, ulus, dil, renk gibi ‘içkin’ ve ontik bir değeri yerleştirmektir. Bu, sonuçta ‘kaba bir materyalizmdir’ ve Şeytan’ın yaptığı da zaten buydu: “Ben ondan üstünüm!” Neden üstünsün? ‘Çünkü ben ateşten yaratıldım, o topraktan.’ Aslında Kur’an’ın Şeytan’a nispet ederek aktardığı bu anoloji, basbayağı maddeci bir mantık üzerine oturuyordu.”

Aydın, entelektüel ve kanaat önderlerinin, Kürt sorununa çözümü için geliştirecekleri formüllerin, en başında ‘insanın arayışını’ göze alarak, arayışa cevap verecek bir zeminde tartışmaları gerektiği muhakkak. Cevabı verilebilen bir hayat vaat eden hakikat arayışı, hiçbir gelenekten, tabudan, şartlanmışlıklardan, eski bilgilerimizin donukluğundan etkilenmeyecek, insanın hakikat arayışı göze alarak, sorunu hakikat zemininde tartışmaya açmasına vesile olacaktır. İhsan Eliaçık, işte bu yüzden herkese ve her kesime eşit mesafede duracak bir ‘Adalet devleti’ modeli temelinde ısrarla vurgular. Adalet ortak paydasında çözülemeyecek sorunun kalmayacağı, İslam kardeşliğinin anlaşılmasında, dinde birlik ve beraberlik vurgusunda yatar. Müslümanlar arasındaki ihtilafların çözümünde, milliyetçilik üzerine temellenmiş ayrımcılıklarda ve toplumsal barışı tehdit eden herhangi bir anlaşılmazlıkta Müslümanları bir arada tutan İslam kardeşliği, Müslüman, Hıristiyan, Yahudi gibi dinî toplulukları da aynı zamanda İslam’ın öngördüğü bir ‘medeniyet’ projesinde bir arada tutmuştur. Tarihte bunun birçok örneğine bakmak isteyenler, Endülüs’e yüzünü çevirebilirler.

İnsanın arayışına yönelik kitaplarıyla dikkatleri çeken bir yazar olan Levent Bilgi’nin son romanı Ben ve Öteki Rojin, Nesil Yayınları tarafından yayınlandı. Milliyetçi kimliğin dayatmacı ve totaliter karakterinin Kürt etnik kimliğinin siyasallaşma biçimini aşikâr kılarak, bu kimliğe yönelik sürdürülen stratejilerin en belirgin vasfı haline geldiğini söyleyebiliriz. Kürt ya da Türk olmayı varoluşsal bir durummuş gibi değerlendirenlerin, aynı gök kubbe altında paylaştıkları diğer kimlik ve hayatiyet unsurlarını görmeyi reddettikleri de, süreç dâhilinde gözlemlediğimiz, iç çatışmaları körükleyen unsurlar olarak belirlediğimiz izlenimler.

Pervane ateşe yaklaşırken bir “aşk” uğruna yaklaşır ve o “aşk” uğruna ölmeyi göze alır. Bu topraklarda milliyetçiliğin en yüksek olduğu zaman aralıkları başta olmak üzere, yapılan ayrımcılıklar -ayrımcılıktan da öte bir türlü ismini koyamadığımız, ilginç tuhaf acayip durumlar- pervane gibi insanların “ışığa” koşmalarıyla ve kendilerini feda etmeleriyle sonuçlandı. Levent Bilgi’nin de ifade ettiği üzere, bir “dava uğruna şehadet” olarak yüceltilen bu durum, tehlikeli bir oyuna dönüştü ve birileri ortada can-mal-haysiyet savaşı verirken, bir başka “birileri” oyunu keyifle izledi. Çünkü oyunun nesnesiydiler, öznesi değil.

Rojin, her şeyden evvel bir göç hikâyesi. Etnik kimliklerin, kökenlerin üzerine çıkıp, hepimizin bu göçün kurbanları olduğunu gösterircesine bir hikâyede, etnik milliyetçiliğin örselediği kişiler üzerinden, Füsun’ların, Noyan’ların üzerinden Ahmet Yıldız’ın deyimiyle milliyetçi hamaset ve tahassüsleri öteleyerek “ötekileri” görebilmeyi, perdeyi aralamaya çalışıyor. Milliyetçiliğin toplumumuzdaki izdüşümlerini analiz ederek, Milli kimliğin tabiîliğini sorguluyor.

Yunus Emre Tozal

20 Şubat 2010, Milli Gazete

•