Ermeni Edebiyatının Büyük İsmi Mıgırdiç Margosyan:

Doğru bildiklerimi, söylemeyi tercih ediyorum, ama hani nasıl derler kaş yapayım derken göz çıkarmadan!

Söyleşi: Yunus Emre Tozal, Mevlüt Üçpunar, Nihal Yormaz, Müleyke Barutçu

Mıgırdiç Margosyan’ın 31 yıl önce yayımlanan Gâvur Mahallesi adlı öykü kitabı ve otobiyografi olarak okunabilecek Tespih Taneleri kitabı, sadece Ermeni edebiyatının değil, aynı zamanda yayınlandığı dünya dillerinde de büyük ilgi görmüş, birçok övgüye mazhar olmuştur.

Margosyan, “Bizim evde annem, babam, nenem dört dilde konuşurdu. O yüzden öykülerim kadar bu kitabın üç dili barındırması da bir gerçek,” diyor. Kendisiyle Türk-Ermeni ilişkilerinde edebiyatı, hatıraları ve ilk gençliğinden bugüne yazma sürecinde yaşadıklarını konuştuk.

Mıgırdiç Margosyan

Söyleşi öncesi kendisini daha yakından tanıyalım:

Ermeni edebiyatının büyük ismi Mıgırdiç Margosyan 1938’de Diyarbakır’ın “Gâvur Mahallesi” denilen Hançapek’de doğdu. Burada Süleyman Nazif İlkokulu’nu bitirdi ve Ermenice öğrenmesi için babası tarafından İstanbul’a gönderildi.

1966-72 yıllarında Surp Haç Tıbrevank Lisesi’nde felsefe, psikoloji ve edebiyat öğretmenliği yapan Margosyan, Ermenice öyküler yazmaya başladı. İlk öyküleri Marmara gazetesinde yayınlandı ve bir dönem Agos gazetesinde de makaleler yazdı.

1992’de yazdığı, “Gavur Mahallesi” adlı eseriyle 1998’de Fransa’da Eliz Kavukçuyan Edebiyat Ödülü’nü kazandı. Büyük başarı elde eden eser, Kürtçe’ye de çevrilerek Avesta Yayınları tarafından 1996’da yayınlandı. “Gâvur Mahallesi”, Margosyan’ın “Mert Ayt Goğmen” adıyla Ermenice yazdığı kitabının, Türkçe’de yeniden kaleme alınmış hâli.

1950’lerin Diyarbakır’ını ve Doğu Anadolu insanını anlatan eser, Ermeni taşra edebiyatının en önemli eserlerinden biri olarak kabul edilir. Yerel dili ve ağızları ustalıkla kullanan Margosyan, bu kitabında Doğu insanının profilini farklı öykülerle birlikte başarıyla çizer. 1999’da yayınlanan “Dikrisi Aperen” adlı kitabında da, Diyarbakır’ın çok kültürlü yaşamından kalan izleri anlatan Margosyan, incecik bir hüzünle okuru başka bir dünyaya sürükler.

“Tespih Taneleri”

Yazarın otobiyografik son romanı “Tespih Taneleri”, 2006’da yine Aras Yayıncılık tarafından Türkçede yayınlanır. “Tespih Taneleri”, yazarın çocukluğunun geçtiği Diyarbakır’ı ve oradaki Ermenileri, Kürtleri, Süryanileri, Keldanileri, Yahudileri ve Türkleri anlattığı hikâyelerden oluşur. Diyarbakır’dan okumaya geldiği İstanbul’a hayali bir köprü kuran yazar, bu göç nedeniyle hatırladığı geçmişini, bir türlü kavuşamadığı ilk aşkını dönemin siyasal ve toplumsal olaylarıyla birlikte anlatır.

Devamını oku »